Giáo trình Du lịch sinh thái – Chủ biên GS TSKH Lê Huy Bá

Việt Nam cũng có tiềm năng lớn để phát triển du lịch sinh thái, song song với sự phát triển đô thị, các khu công nghiệp và các ống khói nhà máy mọc lên thì các khoảng xanh đô thị và ven đô thị cũng được thiết kế để tạo nên sự cân bằng cho sinh thái môi trường.

Tuy nhiên, cho đến nay, việc phát triển của loại hình du lịch này còn gặp rất nhiều khó khăn, những hiểu biết kinh nghiệm còn hạn hẹp và chưa có những cơ sở lý luận đủ vững chắc để đáp ứng ngang tầm với sự phát triển của du lịch sinh thái đương đại. Loại hình du lịch này ở Việt Nam mới chỉ chú trọng đến các mục tiêu về môi trường và về sức khỏe chứ chưa mang ý nghĩa giáo dục về trách nhiệm bảo tồn tài nguyên thiên nhiên, môi trường tự nhiên và phát huy những giá trị văn hóa cao đẹp của các dân tộc và các ích lợi khác

[embeddoc url=”https://aokieudep.com/wp-content/uploads/2018/08/VH-DL-007-Ebook-Du-lich-sinh-thai.pdf” viewer=”google”]

GIỚI THIỆU…………………………………………………………………………………………..16

 

NHẬP MÔN DU LỊCH SINH THÁI ……………………………………………………………18

PHẦN 1:SINH THÁI MÔI TRƯỜNG HỌC CƠ BẢN …………………………………….21

CHƯƠNG 1……………………………………………………………………………………………21

ĐẠI CƯƠNG VỀ SINH THÁI MÔI TRƯỜNG HỌC ……………………………………..21

1.1 ĐỊNH NGHĨA SINH THÁI MÔI TRƯỜNG …………………………………………….21

1.2 LƯỢC SỬ VỀ SINH THÁI MÔI TRƯỜNG …………………………………………….21

1.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU MÔI TRƯỜNG SINH THÁI…………………..23

1.4. ẢNH HƯỞNG CỦA ĐIỀU KIỆN MÔI TRƯỜNG LÊN SINH VẬT VÀ CON

NGƯỜI – SỰ TƯƠNG TÁC, TÍNH CHỊU ĐỰNG VÀ KHẢ NĂNG THÍCH NGHI25

CHƯƠNG 2 SINH THÁI HỌC QUẦN THỂ – QUẦN XÃ – HỆ SINH THÁI MÔI TRƯỜNG…..41

 

2.1 SINH THÁI MÔI TRƯỜNG HỌC QUẦN THỂ ……………………………………….41

2.2 SINH THÁI MÔI TRƯỜNG HỌC QUẦN XÃ ………………………………………….44

2.3 DIỄN THẾ SINH THÁI……………………………………………………………………….46

2.4 HỆ SINH THÁI MÔI TRƯỜNG – NGUYÊN TẮC VÀ CÁC KHÁI NIỆM …….48

CHƯƠNG 3 : SINH THÁI RỪNG VÀ ĐA DẠNG SINH HỌC

3.1 SINH THÁI RỪNG

3.2 ĐA DẠNG SINH HỌC TRONG SINH THÁI HỌC

PHẦN 2 .SINH THÁI MÔI TRƯỜNG HỌC PHỤC VỤ DU LỊCH SINH THÁI

CHƯƠNG 4. ĐẠI CƯƠNG VỀ DU LỊCH SINH THÁI

4.1 DU LỊCH SINH THÁI…………………………………………………………………………81

4.2 KHÁI NIỆM VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH BỀN VỮNG……………………………..83

4.3 CÁC NGUYÊN TẮC DLST BỀN VỮNG…………………………………………………87

4.4. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU VỀ DLST …………………………………………………..88

4.5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU DU LỊCH SINH THÁI …………………………90

CHƯƠNG 5 Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG VÀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG TRONG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH

5.1 ĐỊNH NGHĨA VỀ MÔI TRƯỜNG VÀ Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG ………………96

5.2 Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG………………………………………………………………….102

5.3 SUY THOÁI VA Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG DO HOẠT ĐỘNG DU LỊCH….104

5.4. SỬ DỤNG HỢP LÝ VÀ BẢO VỆ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN TRONG PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI

CHƯƠNG 6. QUY HOẠCH VÀ THIẾT KẾ DU LỊCH SINH THÁI

6.1 ĐỊNH NGHĨA QUY HOẠCH DU LỊCH SINH THÁI………………………………126

6.2 CÁC YÊU CẦU CẦN THIẾT LỰA CHỌN MỘT KHU VỰC ĐỂ PHÁT TRIỂN

DLST …………………………………………………………………………………………………..126

6.3 NHỮNG ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA LÃNH THỔ DLST ………………………127

6.4 CÁC BƯỚC CƠ BẢN CỦA QUY HOẠCH VÀ THIẾT KẾ DLST………………128

6.5 CÁC NGUYÊN TẮC CỦA QUY HOẠCH VÀ THIẾT KẾ DLST

6.6 QUY HOẠCH VÀ XÂY DỰNG KHU DU LỊCH SINH THÁI CẦN GIỜ NHẰM ĐÁP ỨNG SỰ PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI BỀN VỮNG

CHƯƠNG 7 HOẠT ĐỘNG DU LỊCH SINH THÁI VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN

7.1 NHỮNG TÁC ĐỘNG LÊN MÔI TRƯỜNG CỦA HOẠT ĐỘNG DU LỊCH SINH THÁI

7.2 SỰ CỐ VÀ HIỂM HỌA DU LỊCH SINH THÁI

7.3. ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG MỘT KHU HAY MỘT TOUR DU LỊCH SINH THÁI

CHƯƠNG 8 ÁP DỤNG HỆ QUẢN TRỊ MÔI TRƯỜNG ISO 14001, EMSs TRONG QUẢN LÝ DU LỊCH SINH THÁI

8.1. GIỚI THIỆU HỆ QUẢN TRỊ MÔI TRƯỜNG ISO 14001, LCA. ÁP DỤNG CHO DLST

8.2 ÍCH LỢI CỦA BỘ TIÊU CHUẨN ISO 14000

8.3 QUÁ TRÌNH ÁP DỤNG VÀ XIN CHỨNG NHẬN

8.4. ỨNG DỤNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG TRONG KHÁCH SẠN CỦA HỆ THỐNG DLST

8.5. SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN NHÂN LỰC TRONG MÔI TRƯỜNG DU LỊCH.156

8.6. TRUYỀN THÔNG VÀ PHÂN PHỐI TRONG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG DLST.

8.7. KIỂM TRA HOẠT ĐỘNG …………………………………………………………………159

8.8. ÁP DỤNG LCA VÀO DLST ………………………………………………………………160

CHƯƠNG 9 DU LỊCH SINH THÁI Ở VIỆT NAM.

9.1 CÁC LOẠI HÌNH DU LỊCH SINH THÁI Ở VIỆT NAM …………………………165

9.2 SƠ LƯỢC VỀ MỘT SỐ ĐIỂM DU LỊCH SINH THÁI Ở VIỆT NAM…………168

9.3 TÌNH HÌNH PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI Ở VIỆT NAM ……………..171

9.4 ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI Ở VIỆT NAM ………..172

9.5 MỘT SỐ GIẢI PHÁP CƠ BẢN CHO VIỆC PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI Ở VIỆT NAM

CHƯƠNG 10 CÁC LOẠI HÌNH DU LỊCH SINH THÁI

10.1. Du lịch sinh thái đô thị……………………………………………………………………179

10.1.1. Khái niệm du lịch sinh thái đô thị…………………………………………………..179

10.1.2. Đặc điểm du lịch sinh thái đô thị……………………………………………………180

10.1.3. Phân loại du lịch sinh thái đô thị……………………………………………………180

10.1.4. Một số khu sinh thái đô thị hiện nay và tƯơng lai ……………………………..181

CHƯƠNG 11………………………………………………………………………………………..188

DU LỊCH SINH THÁI MIỆT VƯỜN …………………………………………………………188

11.1. Lịch sử hình thành miệt vƯờn:………………………………………………………….188

11.2. Khái niệm: ……………………………………………………………………………………192

11.3. Phân loại ……………………………………………………………………………………..193

8

11.3.1. Miệt vƯờn Nam bộ: ……………………………………………………………………..193

11.3.2. Hệ thống nhà vƯờn Huế: ………………………………………………………………193

11.3.3. Miệt vƯờn Quảng Nam…………………………………………………………………194

11.3.4. Một số khu du lịch sinh thái miệt vƯờn:…………………………………………..194

11.3.4.1.Khu du lịch Thới Sơn (Tiền Giang):……………………………………………..194

11.3.4.2. Du lịch Cù lao An Bình (Long Hồ – Vĩnh Long): …………………………..195

11.3.4.3. Du lịch miệt vƯờn Lái Thiêu: ……………………………………………………..195

11.3.4.4. Du lịch miệt vƯờn Cái Mơn:: ……………………………………………………..196

11.3.4.5.Lễ hội sông nƯớc miệt vƯờn Sóc Trăng:………………………………………..196

PHẦN 3: MỘT SỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ DU LỊCH SINH THÁI ……….198

CHƯƠNG 12: DU LịCH SINH THÁI TỈNH ĐỒNG NAI ……………………………..198

12.1. Một số điểm du lịch sinh thái tỉnh Đồng Nai ………………………………………199

12.2.Khu du lịch VƯờn Quốc gia Nam Cát Tiên ………………………………………….200

12.2.1. Giới thiệu về VƯờn Quốc gia Nam Cát Tiên …………………………………….200

12.2.2. . Thị trƯờng khách du lịch Khu DLST KDTSQ Cát Tiên …………………..201

Bảng 12.1 : LƯợng du khách nội địa,quốc tế và doanh thu cùa KDTSQ Cát Tiên

trong năm 2002-2004 …………………………………………………………………………….202

12.2.3. Đánh giá sức chịu tải của Khu du lịch VƯờn Quốc gia Nam Cát Tiên ….203

12.2.4. Đề xuất một số mô hình phát triển du lịch sinh thái bền vững tại VƯờn

Quốc Gia Nam Cát Tiên …………………………………………………………………………206

12.4. Đề xuất phƯơng hƯớng quy hoạch du lịch sinh thái bền vững của tỉnh Đồng

Nai………………………………………………………………………………………………………213

12.4.2. Đánh giá tác động môi trƯờng từ các hạng mục xây dựng cơ bản và khai

thác tại các điểm du lịch sinh thái trọng tâm của tỉnh Đồng Nai:…………………..217

12.4.3. Liên kết phát triển du lịch sinh thái:……………………………………………….219

CHƯƠNG 13: NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG ĐỀ ÁN KHU DU LỊCH SINH THÁI

ĐẠ TẺH, ĐẠ HÀM ………………………………………………………………………………..221

13.1. Tổng quan đề tài:…………………………………………………………………………..221

13.1.1. Mục tiêu:……………………………………………………………………………………221

13.1.2. PhƯơng pháp nghiên cứu: …………………………………………………………….221

13.2. Tổng quan khu vực nghiên cứu…………………………………………………………221

9

13.2.1. Hiện trạng phát triển kinh tế – xã hội Đạtẻh:……………………………………221

13.2.2. Hiện trạng phát triển du lịch:………………………………………………………..222

13.3. Đánh giá tính bền vững của khu du lịch sinh thái hồ Đạ Tẻh và hồ Đạ Hàm223

13.4. Phân tích và đánh giá tiềm năng du lịch sinh thái của hồ Đạtẻh và hồ Đạ

hàm (huyện Đạtẻh – Tỉnh Lâm Đồng)………………………………………………………..232

13.4.1.Thuận lợi về điều kiện tự nhiên của Đạtẻh: ………………………………………232

13..4.2. Thế mạnh về kinh tế – xã hội – tài nguyên nhân văn phục vụ phát triển du

lịch sinh thái…………………………………………………………………………………………234

13.4.3. Thế mạnh về chính sách phát triển du lịch: ……………………………………..235

13.5. Phân tích sức tải tại khu du lịch Hồ Đạ Tẻh và Hồ Đạ Hàm bằng công cụ

SWOT :………………………………………………………………………………………………..240

13.6. Mô hình phát triển du lịch kết hợp làng nghề tại vùng nghiên cứu …………240

13.6.1. Mô hình du lịch sinh thái hồ Đạ Hàm: ……………………………………………240

13.6.1. Mô hình du lịch sinh thái hồ Đạ Tẻh:……………………………………………..241

13.6.2. Mô hình du lịch sinh thái rừng:……………………………………………………..244

13.6.4. Mô hình du lịch sinh thái thác Triệu Hải:………………………………………..245

13.7. Định hƯớng quy hoạch du lịch sinh thái bền vững cho khu vực Hồ Đạ Hàm

– Đạ Tẻh………………………………………………………………………………………………246

13.7.1. Đối với hồ Đạ Tẻh: ……………………………………………………………………..246

13.7.2. Đối với hồ Đạ Hàm:…………………………………………………………………….246

CHƯƠNG 14………………………………………………………………………………………..251

KHẢO SÁT VÀ XÂY DỰNG KHU DU LỊCH SINH THÁI VƯỜN CHIM LẬP
ĐIỀN – XÃ LONG ĐIỀN TÂY – HUYỆN ĐÔNG HẢI – TỈNH BẠC LIÊU ………251

14.1. TỔNG QUAN………………………………………………………………………………..251

14.1.1. Mục tiêu và phƯơng pháp nghiên cứu: ……………………………………………251

14.1.2. Tổng quan về du lịch sinh thái, tiềm năng du lịch sinh thái của Lập Điền252

14.2. CÁC LOẠI HÌNH PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI TẠI VƯỜN CHIM

LẬP ĐIỀN: …………………………………………………………………………………………..253

14.2.1.Xây dựng nguyên tắc chỉ đạo quản lý các hoạt động du lịch sinh thái ở

vƯờn chim Lập Điền: ……………………………………………………………………………..253

14.2.2. Các loại hình du lịch sinh thái ở vƯờn chim Lập Điền……………………….253

10

14.3. MÔ HÌNH DU LỊCH SINH THÁI VÀ QUY MÔ PHÁT TRIỂN MÔ HÌNH 254

14.3.1.Nguyên tắc quy hoạch mặt bằng: ……………………………………………………256

14.3.2.Nguyên tắc thiết kế công trình:……………………………………………………….256

14.3.3.Nguyên tắc thiết kế cơ sở hạ tầng và sử dụng năng lƯợng:………………….257

14.3.4.Nguyên tắc quản lý chất thải:…………………………………………………………257

14.3.5.Nguyên tắc đánh giá các phƯơng tiện phục vụ du lịch sinh thái:………….257

14.4. Sức tải của khu du lịch sinh thái vƯờn chim Lập Điền………………………….257

14.4.1.Xác định mức độ ảnh hƯởng của mô hình du lịch sinh thái đến môi trƯờng

sinh thái xã Long Điền Tây:…………………………………………………………………….258

14.4.2.Đề xuất giải pháp nhằm khắc phục những tác động do hoạt động du lịch

gây ra:…………………………………………………………………………………………………259

14.4.3.Xác định khả năng chịu tải của mô hình du lịch sinh thái: ………………….260

14.5.Tổ chức cảnh quan khu du lịch sinh thái vƯờn chim Lập Điền: ………………262

14.5.2.Đề xuất các biện pháp bảo vệ VƯờn chim Lập Điền:………………………….264

CHƯƠNG 15………………………………………………………………………………………..266

NÂNG CAO NĂNG LỰC PHÁT TRIỂN DU LỊCH SINH THÁI BỀN VỮNG TẠI

HUYỆN CHÂU THÀNH – TỈNH BẾN TRE………………………………………………..266

15.1. TỔNG QUAN………………………………………………………………………………..266

15.2.Xây dựng mô hình môi trƯờng tại các điểm DLST mẫu ………………………..272

CHƯƠNG 16………………………………………………………………………………………..282

ĐỀ ÁN BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN ĐÀN VOI NHÀ TỈNH ĐĂKLĂK PHỤC VỤ

DU LỊCH SINH THÁI: …………………………………………………………………………..282

16.1. TỔNG QUAN………………………………………………………………………………..282

16.2.Quy hoạch các khu bảo tồn voi nhà phục vụ DLSTError

CHƯƠNG 17 NGHIÊN CỨU ĐA DẠNG SINH HỌC VÀ TÀI NGUYÊN SINH VẬT PHỤC VỤ DU LỊCH SINH THÁI

17.1. TỔNG QUAN VỀ ĐA DẠNG SINH HỌC VÀ TÀI NGUYÊN SINH VẬT TẠI

TP HCM ………………………………………………………………………………………………302

17.2.ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG ĐA DẠNG SINH HỌC TẠI TP HỒ CHÍ MINH305

17.3. ĐÁNH GIÁ NHỮNG MẶT ĐÃ ĐẠT VÀ NHỮNG MẶT CÕN HẠN CHẾ

TRONG CÔNG TÁC BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC Ở TP. HỒ CHÍ MINH VÀ

RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ …………………………………………………………………308

17.3.1. NHỮNG KẾT QUẢ ĐÃ ĐẠT: ……………………………………………………..308

17.3.2. NHỮNG MẶT CÕN HẠN CHẾ……………………………………………………311

17.4.CÔNG TÁC BẢO TỒN ĐDSH Ở RNM CẦN GIỜ:…………………………….316

17.5. CÁC BIỆN PHÁP, CHƯƠNG TRÌNH ĐỂ BẢO TỒN ĐA DẠNG SINH HỌC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH VÀ RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ

17.5.1.TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ BẢO TỒN ĐDSH HIỆN NAY

17.5.2.CÁC BIỆN PHÁP, CHƯƠNG TRÌNH ĐỂ BẢO TỒN ĐDSH TP. HCM VÀ RỪNG NGẬP MẶN CẦN GIỜ

CHƯƠNG 18: NGHIÊN CỨU CÁC DI TÍCH LỊCH SỬ VĂN HÓA, LỄ HỘI,

DANH LAM THẮNG CẢNH ĐỂ XÂY DỰNG CÁC SẢN PHẨM DU LỊCH ĐẶC TRƯNG TỈNH KIÊN GIANG

18.1. TỔNG QUAN VỀ TỈNH KIÊN GIANG

18.2. TÀI NGUYÊN DU LỊCH VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ TIỀM NĂNG PHÁT TRIỂN DU LỊCH TẠI TỈNH KIÊN GIANG

18.3. ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG CỦA CÁC TÀI NGUYÊN DU LỊCH TỈNH KIÊN

18.4. ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DU LỊCH TỈNH KIÊN GIANG361